De Verzekeringen en de Architect
Er zijn diverse verzekeringspolissen op de markt die de architect best zou kennen.
Het komt immers meermaals voor dat de bouwheer de architect verwijt een bepaalde polis niet te hebben aangeraden, en dit met een geschreven bewijs uiteraard.
Bijvoorbeeld :
Burenhinder zonder fout (art. 544 van het burgerlijk wetboek), waarvoor enkel de bouwheer verantwoordelijk is.
Bij zware schade, zal deze laatste zijn architect verwijten hem niet te hebben aangeraden dit risico te dekken. Verwijt dat maar één doel heeft : de kosten van het schadegeval te verdelen of te verhalen.
Om aan deze veroordeling te ontsnappen moet de architect kunnen bewijzen wat hij aan de bouwheer heeft voorgesteld.
Hiernavolgend bespreken we enkele polissen die de architect kunnen aanbelangen :
VERZEKERINGSCONTRACT BURGERLIJKE BEROEPSAANSPRAKELIJKHEID VAN DE ARCHITECT
Er bestaan twee soorten contracten :
- "de loopbaanverzekering" die zijn burgerlijke beroepsaansprakelijkheid dekt (contractuele en tienjarige aansprakelijkheid en uitbating) voor al zijn werven en dit gedurende zijn volledige loopbaan.
ALLE BOUWPLAATSRISICO'S
Deze polis bezit een misleidende naam. Er zijn immers verschillende uitsluitingen mogelijk.
Deze polis omvat drie secties :
- sectie 1 : schade aan het gebouw. De schade te wijten aan een conceptie-, berekenings- of uitvoeringsfout is uitgesloten;
- sectie 2 : schade aan derden;
- sectie 3 : burenhinder.
Zij dekt de schade toegebracht aan de gebouwen van de geburen in geval van aansprakelijkheid zonder fout bekrachtigd door art. 544 van het burgerlijk wetboek.
De architect zou systematisch, schriftelijk, de bouwheer moeten aanraden laatst vernoemd risico te laten dekken zo er sprake is van aanpalende gebouwen, zonder na te laten een staat van bevinding te laten opstellen van de bestaande gebouwen.
Indien de architect een "ALLE BOUWPLAATSRISICO" voorschrijft, die door de aannemer onderschreven moet worden, dan zal dit voorschrift volgende vragen moeten beantwoorden :
- welke zijn de secties die onderschreven moeten worden : 1, 2 en 3 ?
- welke zijn de te verzekeren goederen : de werken voorwerp van de overeenkomsten, de voorlopige werken, de bestaande goederen, enz ... ?
- welke is de minimale dekking ?
- welke is de maximale vrijstelling ?
Veronderstel dat u de laatste vragen vergeet te beantwoorden : de onderschrijver zou kunnen eisen dat de dekking dezelfde zou zijn als de vrijstelling, de verzekeringsmaatschappij zou dan juist de kosten van de uitgaven van de polis aanrekenen vermits zij niets te dekken heeft, de onderschrijver zou de premie, voorzien in zijn aanbesteding, op zak kunnen steken en de architect zou moeten erkennen dat de polis overeenstemt met zijn bestek.
Voor de aanvang van de werken zal de architect niet nalaten een kopij van de onderschreven polis op te vragen. Dit geldt voor elke polis opgelegd door het bestek.
DE GLOBALE POLIS VAN DE BOUWHEER
DE GLOBALE POLIS VAN DE BOUWHEER zou door iedere toekomstige bouwheer moeten onderschreven worden.
Zij dekt namelijk de verantwoordelijkheid van in gebreke blijvende aannemers gedurende de bouw en de tienjarige aansprakelijkheidsperiode. Zij dekt de burenhinder en schiet, bij betwisting, de fondsen voor voor het afwerken van de voorziene werken.
Het is werkelijk een "omnium bouwwerk" voor de bouwheer.
De architect moet weten dat aan drie normale voorwaarden moet worden voldaan om de polis te kunnen onderschrijven :
- de architect moet een volledige opdracht hebben
- de aannemers moeten geregistreerd zijn (K.B. van 05 oktober 1978) en de erkenning bezitten van het Ministerie van Openbare Werken voor de loten van meer dan 123.946,76 euro.
- de polis moet onderschreven worden vóór de ondertekening van het eerste aannemingscontract.
Er wordt bovendien geen enkele controle geëist.
DE CONTROLEVERZEKERING
Deze verzekering heeft normaal betrekking op gebouwen met een waarde van meer dan 372.000 euro. Zij wordt CONTROLEVERZEKERING genoemd, daar de maatschappijen eisen dat de werken worden gecontroleerd door een gespecialiseerd organisme (SECO, AIB-Vinçotte), genaamd technische controleurs.
Hier zijn twee opmerkingen :
- de technische controleur is geen verzekeraar, zijn aanwezigheid op de werf betekent niet dat een CONTROLEVERZEKERING werd onderschreven
- de technische controleur vervangt de architect nooit in zijn controletaak !
De CONTROLEVERZEKERING bestaat uit de volgende delen :
A de waarborg gedurende de periode van de oprichting van het bouwwerk.
B1 de tienjarige aansprakelijkheid ten opzichte van de bouwheer
B2 de burgerlijke aquiliaanse aansprakelijkheid ten opzichte van derden en van de bouwheer
B3 bijkomende waarborgen : voor onstoffelijke schade, enz...
Normaal wordt de polis door de bouwheer onderschreven, dit is de beste oplossing.
De architect kan eveneens een CONTROLEVERZEKERING opleggen in zijn bestek, hij moet echter volgende punten duidelijk maken :
- de delen die onderschreven moeten worden,
- de minimale dekkingen,
- de maximale vrijstellingen.
Voor de aanvang van de werken zal de architect niet nalaten een kopij van de onderschreven polis op te vragen. Dit geldt voor elke polis opgelegd door het bestek.
Wie ook de onderschrijver is (bouwheer, aannemer, enz.), de architect moet het technisch dossier voor uitvoering voorleggen aan de technische controleur vóór de aanbesteding, teneinde de eventuele opmerkingen te kennen.
DE TIENJARIGE VERZEKERING
Gelijkaardige verzekering als de controleverzekering maar enkel voor de tienjarige aansprakelijkheidsperiode.
Afhangend van de maatschappij, wordt de maximale globale waarde van het bouwwerk beperkt tot 496.000 of 744.000 euro.
Een organisme, erkend door de verzekeraar, controleert de funderingen of het volledige gebouw, volgens beslissing van de verzekeraar.
De waterdichtheid van het geheel is gedekt tot 2 jaar na de datum van de voorlopige oplevering maar sommige verzekeraars sluiten de kelderverdieping uit, met uitzondering van bijvoegsel.
De waarborg komt over het algemeen overeen met de waarde van het bouwwerk waarop de premie werd berekend.
De CONTROLEVERZEKERING en de TIENJARIGE VERZEKERING dekken niet alle verantwoordelijkheden van de architect.
Zo zijn bijvoorbeeld de administratieve fouten niet gedekt : fout klasseren van de aannemingen, het niet respecteren van een stedenbouwkundig voorschrift, enz..., noch de ontwerpfouten, b.v. een ontoereikende doorkijk.
RISICO'S VOOR BRAND, WATERSCHADE, STORM, HAGEL EN SNEEUW, GLASBREUK, B.A. GEBOUW.
Vóór aanvang der werken zal de architect de bouwheer verplichten deze verscheidene risico's te laten dekken.
Onze raadgeving : deze verplichting insluiten in de overeenkomst tussen architect en bouwheer.
INDIVIDUELE ONGEVALLEN VERZEKERING
Artikel 14 van de "stage-aanbeveling" verplicht de stagemeester "de burgerlijke aansprakelijkheid bij ongevallenverzekering te laten dekken" voor zijn stagiairs.
Gewoonlijk zal de stagiair zelfstandig zijn, zodat het enige contract "ongevallenverzekering" dat zou kunnen passen DE INDIVIDUELE ONGEVALLENVERZEKERING kan zijn.
Rekening gehouden dat deze polis verplichtend het beroepsleven van de verzekerde voor eigen zaken en privéleven dekt, rekening gehouden dat deze polis verschillende opties en kapitalen waarvan de keuze van de verzekerde afhangt en niet van de onderschrijver, rekening gehouden dat voor de fiscus de premie niet aftrekbaar is maar de ontvangen kapitalen niet belastbaar zijn, schijnt het ons aangewezen dat de stagemeester contractueel overeenkomt omtrent een tussenkomst van zijn premieaandeel voor de gepresteerde uren van zijn stagiair, bv. 0,37 euro/uur zijnde 44,62 euro/maand.
Alleen met deze som, zal het de stagiair mogelijk zijn een verzekering aan te gaan die hem bv. 25.000 euro toekent bij overlijden, 50.000 euro bij blijvende invaliditeit, 27,79 euro/dag bij werkonbekwaamheid en 1239,47 euro voor medische onkosten die niet door de mutualiteit kunnen gedragen worden.
Ten slotte, raden wij de stagemeesters ook aan de door de stagiair afgelegde kilometers voor de hem toevertrouwde opdrachten te vergoeden, terwijl wordt aangestipt "verzekeringen inbegrepen".
Het komt immers meermaals voor dat de bouwheer de architect verwijt een bepaalde polis niet te hebben aangeraden, en dit met een geschreven bewijs uiteraard.
Bijvoorbeeld :
Burenhinder zonder fout (art. 544 van het burgerlijk wetboek), waarvoor enkel de bouwheer verantwoordelijk is.
Bij zware schade, zal deze laatste zijn architect verwijten hem niet te hebben aangeraden dit risico te dekken. Verwijt dat maar één doel heeft : de kosten van het schadegeval te verdelen of te verhalen.
Om aan deze veroordeling te ontsnappen moet de architect kunnen bewijzen wat hij aan de bouwheer heeft voorgesteld.
Hiernavolgend bespreken we enkele polissen die de architect kunnen aanbelangen :
VERZEKERINGSCONTRACT BURGERLIJKE BEROEPSAANSPRAKELIJKHEID VAN DE ARCHITECT
Er bestaan twee soorten contracten :
- "de loopbaanverzekering" die zijn burgerlijke beroepsaansprakelijkheid dekt (contractuele en tienjarige aansprakelijkheid en uitbating) voor al zijn werven en dit gedurende zijn volledige loopbaan.
De verzekerde betaalt een basispremie te vermeerderen met een bijkomende premie, die wordt berekend na indiening van de jaaraangifte.
De basispremie vormt een niet-terugbetaalbaar voorschot dat elk jaar moet worden gestort zo men de waarborgen wil behouden.
- de polis "Enig gebouw"
De basispremie vormt een niet-terugbetaalbaar voorschot dat elk jaar moet worden gestort zo men de waarborgen wil behouden.
De verzekerde stort een enige premie die voor dit gebouw alle aansprakelijkheid, met inbegrip van de tienjarige aansprakelijkheid, dekt. De uitbating is echter niet gedekt.
De premievoet ligt uiteraard hoger dan deze van "de loopbaanverzekering".
Dit contract is vooral bestemd voor architecten die weinig gebouwen ontwerpen of voor buitenlandse architecten die in België één opdracht uitvoeren.
De premievoet ligt uiteraard hoger dan deze van "de loopbaanverzekering".
Dit contract is vooral bestemd voor architecten die weinig gebouwen ontwerpen of voor buitenlandse architecten die in België één opdracht uitvoeren.
ALLE BOUWPLAATSRISICO'S
Deze polis bezit een misleidende naam. Er zijn immers verschillende uitsluitingen mogelijk.
Deze polis omvat drie secties :
- sectie 1 : schade aan het gebouw. De schade te wijten aan een conceptie-, berekenings- of uitvoeringsfout is uitgesloten;
- sectie 2 : schade aan derden;
- sectie 3 : burenhinder.
Zij dekt de schade toegebracht aan de gebouwen van de geburen in geval van aansprakelijkheid zonder fout bekrachtigd door art. 544 van het burgerlijk wetboek.
De architect zou systematisch, schriftelijk, de bouwheer moeten aanraden laatst vernoemd risico te laten dekken zo er sprake is van aanpalende gebouwen, zonder na te laten een staat van bevinding te laten opstellen van de bestaande gebouwen.
Indien de architect een "ALLE BOUWPLAATSRISICO" voorschrijft, die door de aannemer onderschreven moet worden, dan zal dit voorschrift volgende vragen moeten beantwoorden :
- welke zijn de secties die onderschreven moeten worden : 1, 2 en 3 ?
- welke zijn de te verzekeren goederen : de werken voorwerp van de overeenkomsten, de voorlopige werken, de bestaande goederen, enz ... ?
- welke is de minimale dekking ?
- welke is de maximale vrijstelling ?
Veronderstel dat u de laatste vragen vergeet te beantwoorden : de onderschrijver zou kunnen eisen dat de dekking dezelfde zou zijn als de vrijstelling, de verzekeringsmaatschappij zou dan juist de kosten van de uitgaven van de polis aanrekenen vermits zij niets te dekken heeft, de onderschrijver zou de premie, voorzien in zijn aanbesteding, op zak kunnen steken en de architect zou moeten erkennen dat de polis overeenstemt met zijn bestek.
Voor de aanvang van de werken zal de architect niet nalaten een kopij van de onderschreven polis op te vragen. Dit geldt voor elke polis opgelegd door het bestek.
DE GLOBALE POLIS VAN DE BOUWHEER
DE GLOBALE POLIS VAN DE BOUWHEER zou door iedere toekomstige bouwheer moeten onderschreven worden.
Zij dekt namelijk de verantwoordelijkheid van in gebreke blijvende aannemers gedurende de bouw en de tienjarige aansprakelijkheidsperiode. Zij dekt de burenhinder en schiet, bij betwisting, de fondsen voor voor het afwerken van de voorziene werken.
Het is werkelijk een "omnium bouwwerk" voor de bouwheer.
De architect moet weten dat aan drie normale voorwaarden moet worden voldaan om de polis te kunnen onderschrijven :
- de architect moet een volledige opdracht hebben
- de aannemers moeten geregistreerd zijn (K.B. van 05 oktober 1978) en de erkenning bezitten van het Ministerie van Openbare Werken voor de loten van meer dan 123.946,76 euro.
- de polis moet onderschreven worden vóór de ondertekening van het eerste aannemingscontract.
Er wordt bovendien geen enkele controle geëist.
DE CONTROLEVERZEKERING
Deze verzekering heeft normaal betrekking op gebouwen met een waarde van meer dan 372.000 euro. Zij wordt CONTROLEVERZEKERING genoemd, daar de maatschappijen eisen dat de werken worden gecontroleerd door een gespecialiseerd organisme (SECO, AIB-Vinçotte), genaamd technische controleurs.
Hier zijn twee opmerkingen :
- de technische controleur is geen verzekeraar, zijn aanwezigheid op de werf betekent niet dat een CONTROLEVERZEKERING werd onderschreven
- de technische controleur vervangt de architect nooit in zijn controletaak !
De CONTROLEVERZEKERING bestaat uit de volgende delen :
A de waarborg gedurende de periode van de oprichting van het bouwwerk.
de aansprakelijkheidsverzekering, inbegrepen art. 544 van het burgerlijk wetboek (burenhinder zonder fout) op voorwaarde dat voorafgaand aan de werken een staat van bevinding werd opgemaakt van de bestaande gebouwen
B de waarborg na oplevering van het werk
B1 de tienjarige aansprakelijkheid ten opzichte van de bouwheer
B2 de burgerlijke aquiliaanse aansprakelijkheid ten opzichte van derden en van de bouwheer
B3 bijkomende waarborgen : voor onstoffelijke schade, enz...
Normaal wordt de polis door de bouwheer onderschreven, dit is de beste oplossing.
De architect kan eveneens een CONTROLEVERZEKERING opleggen in zijn bestek, hij moet echter volgende punten duidelijk maken :
- de delen die onderschreven moeten worden,
- de minimale dekkingen,
- de maximale vrijstellingen.
Voor de aanvang van de werken zal de architect niet nalaten een kopij van de onderschreven polis op te vragen. Dit geldt voor elke polis opgelegd door het bestek.
Wie ook de onderschrijver is (bouwheer, aannemer, enz.), de architect moet het technisch dossier voor uitvoering voorleggen aan de technische controleur vóór de aanbesteding, teneinde de eventuele opmerkingen te kennen.
DE TIENJARIGE VERZEKERING
Gelijkaardige verzekering als de controleverzekering maar enkel voor de tienjarige aansprakelijkheidsperiode.
Afhangend van de maatschappij, wordt de maximale globale waarde van het bouwwerk beperkt tot 496.000 of 744.000 euro.
Een organisme, erkend door de verzekeraar, controleert de funderingen of het volledige gebouw, volgens beslissing van de verzekeraar.
De waterdichtheid van het geheel is gedekt tot 2 jaar na de datum van de voorlopige oplevering maar sommige verzekeraars sluiten de kelderverdieping uit, met uitzondering van bijvoegsel.
De waarborg komt over het algemeen overeen met de waarde van het bouwwerk waarop de premie werd berekend.
De CONTROLEVERZEKERING en de TIENJARIGE VERZEKERING dekken niet alle verantwoordelijkheden van de architect.
Zo zijn bijvoorbeeld de administratieve fouten niet gedekt : fout klasseren van de aannemingen, het niet respecteren van een stedenbouwkundig voorschrift, enz..., noch de ontwerpfouten, b.v. een ontoereikende doorkijk.
RISICO'S VOOR BRAND, WATERSCHADE, STORM, HAGEL EN SNEEUW, GLASBREUK, B.A. GEBOUW.
Vóór aanvang der werken zal de architect de bouwheer verplichten deze verscheidene risico's te laten dekken.
Onze raadgeving : deze verplichting insluiten in de overeenkomst tussen architect en bouwheer.
INDIVIDUELE ONGEVALLEN VERZEKERING
Artikel 14 van de "stage-aanbeveling" verplicht de stagemeester "de burgerlijke aansprakelijkheid bij ongevallenverzekering te laten dekken" voor zijn stagiairs.
Gewoonlijk zal de stagiair zelfstandig zijn, zodat het enige contract "ongevallenverzekering" dat zou kunnen passen DE INDIVIDUELE ONGEVALLENVERZEKERING kan zijn.
Rekening gehouden dat deze polis verplichtend het beroepsleven van de verzekerde voor eigen zaken en privéleven dekt, rekening gehouden dat deze polis verschillende opties en kapitalen waarvan de keuze van de verzekerde afhangt en niet van de onderschrijver, rekening gehouden dat voor de fiscus de premie niet aftrekbaar is maar de ontvangen kapitalen niet belastbaar zijn, schijnt het ons aangewezen dat de stagemeester contractueel overeenkomt omtrent een tussenkomst van zijn premieaandeel voor de gepresteerde uren van zijn stagiair, bv. 0,37 euro/uur zijnde 44,62 euro/maand.
Alleen met deze som, zal het de stagiair mogelijk zijn een verzekering aan te gaan die hem bv. 25.000 euro toekent bij overlijden, 50.000 euro bij blijvende invaliditeit, 27,79 euro/dag bij werkonbekwaamheid en 1239,47 euro voor medische onkosten die niet door de mutualiteit kunnen gedragen worden.
Ten slotte, raden wij de stagemeesters ook aan de door de stagiair afgelegde kilometers voor de hem toevertrouwde opdrachten te vergoeden, terwijl wordt aangestipt "verzekeringen inbegrepen".

