Dat lijkt misschien opvallend, maar wij merken als verzekeraar van architecten dat de lat steeds hoger komt te liggen: ook wanneer zij niet rechtstreeks met de schade te maken hebben, moeten architecten almaar vaker kunnen aantonen dat ze op de werf geen fout hebben gemaakt.
Wat is er juist gebeurd?
Als architect ben je verplicht je klant te adviseren, ook bij de keuze van een aannemer. In dit dossier stelde de bouwheer zelf een aannemer voor, maar de architect raadde die keuze uitdrukkelijk af: de offertes waren opvallend laag en hij had er weinig vertrouwen in dat de aannemer het project tot een goed einde zou brengen. De bouwheer legde dat advies naast zich neer en besloot toch met de aannemer in zee te gaan.
Daarna volgde de koude douche: de aannemer bleek geen “toegang tot het beroep” te hebben. Met andere woorden: hij was wettelijk niet bevoegd om deze werken uit te voeren. De bouwheer bleef achter met een werf in problemen en schade, en richtte zich voor vergoeding tot zijn architect.
Het hof van beroep volgde de opdrachtgever niet, aangezien niet was aangetoond dat de architect een fout had begaan die verband hield met het sluiten van een aannemingsovereenkomst met de aannemer.
Het Hof van Cassatie zag dat anders. Cassatie oordeelde dat het arrest van het hof van beroep onvoldoende was gemotiveerd, omdat niet was nagegaan of de architect had nagelaten te controleren of de aannemer wel “toegang tot het beroep” had.
Met andere woorden: het expliciet afraden van een aannemer aan zijn klant omdat “deze niet in staat zal zijn om het project tot een goed einde te brengen” is niet voldoende, als de architect niet aantoont dat hij de toegang tot het beroep wel degelijk heeft gecontroleerd.
Wat raden wij aan? Niet méér doen, wél slimmer documenteren
In de praktijk gaat het zelden mis omdat een architect geen advies gaf, maar wél omdat achteraf niet meer aantoonbaar is wát er precies werd geadviseerd en welke controles zijn uitgevoerd. Daarom deelden we recent op LinkedIn een praktische checklist voor architecten die hun bouwheer bijstaan bij de keuze van een aannemer. Je hoeft daarbij geen boekhouder te worden, maar je doet er wél goed aan om je advies helder vast te leggen en te bewaren.
Het architectenwerk zoals je het hebt geleerd, volstaat vandaag de dag niet meer
Is het niet opvallend dat het de architect is die de gevolgen moet dragen van een verkeerde keuze van de opdrachtgever, die in strijd is met het advies en de aanbevelingen van de architect? Is het niet aan de opdrachtgever om de verantwoordelijkheid te nemen voor zijn eigen verkeerde keuzes? Helaas komt deze tendens steeds vaker voor, zelfs in andere dossiers/situaties: zelfs wanneer de architect niet rechtstreeks aan de oorzaak van de schade raakt, wordt hij toch snel mee aangesproken en moet hij achteraf kunnen aantonen dat hij geen fout beging.
Die evolutie voelen wij des te sterker omdat we zelf uit de sector komen. AR-CO is een coöperatieve verzekeringsmaatschappij die meer dan vijftig jaar geleden door architecten werd opgericht, nadat een architectenbureau zwaar werd geconfronteerd met een beroepsaansprakelijkheidsdossier. In die tijd bestond er nauwelijks verzekering of juridische bijstand voor dit soort risico’s. Vandaag lijkt de sector opnieuw op een breuklijn te staan: de verwachtingen rond zorgvuldigheid, bewijs en documentatie verschuiven, en de architect moet steeds vaker “bewijzen dat hij het niet fout heeft gedaan” in plaats van dat er enkel wordt gekeken of er effectief een fout is.
Net daarom willen we meer zijn dan alleen een verzekeraar. We willen architecten helpen om zich praktisch te wapenen tegen die tendensen, met duidelijke tools en haalbare gewoontes in het dagelijkse werk. Dat is ook de reden waarom we op 20 januari een eerste webinar voor onze klanten, als startpunt van een bredere ambitie met opleidingen en masterclasses. Want daar draait het voor ons om: niet alleen verzekeren, maar effectief beschermen.
